23/09/2020

հայերեն فارسی

ԴԱՆԴԱՂ ՎԱԽՃԱՆ Ջահելության իմ հասակից ամաչեցի, կյանք չէ սա, Իմ կյանքի մեջ ջահելության առիթ չկա, պահ չկա, Երկու օրվա լինելությունն բեզարեցրեց ինձ լրիվ, Փա¯ռք Արարչին, որ այս կյանքում անմահության ահ չկա: Երբ աչք բացի, լալիս էր միշտ երկինք պատած ամպը սև, Այս կողմերում ուրախության, խնդության վառ ջահ չկա, Թախծելով ու մշտատխուր ∙ուցե դանդաղ վախճանվեմ, Բայց շա¯տ ափսոս, որ այս ձևով անմիջական մահ չկա: Ես ապտակով իմ երեսը չեմ պահի ջերմ ու կարմիր, Մեր խնջույքում ալ ∙ավաթից կարմրատակած մարդ չկա, Պահապան շան դիմակով, տե°ս, ի±նչ ∙ելեր են դարանել, Այո, խոջա, հովիվների մահակից էլ ահ չկա: Ափսոս ծաղկանց ջան բլբուլին, հե¯յ, Շահրիար, Որ աշնահար պարտեզներում էլ քաղցրահունչ ձա¯յն չկա... Շահրիար
Բովանդակություն
Clock
Աշխարհագրություն

Իրանի Իսլամական Հանրապետությունը զբաղեցնում է 1.648.195 կմ2  ընդհանուր տարածք և գտնվում է  հարավ-արևմտյան Ասիայում։  Նրա ստրատեգիական դիրքը, բնական ռեսուրսները և օգտակար հանածոների պաշարները, բնական գազն ու ապարները, մոտ  80 մլն բնակչությունը և յուրահատուկ մշակութային կյանքը երկրի համար ունեն կարևոր նշանակություն։   Իրանը ունի 7744 կմ ցամաքային և ծովային սահման։  Հյուսիսում Իրանը սահմանակից է Հայաստանին, Ադրբեջանին և Թուրքմենիստանին, արևելքում՝ Աֆղանստանին և Պակիստանին, արևմուտքում՝ Թուրքիային և Իրաքին, իսկ  հարավային ափերը ողողում են Պարսից Ծոցն ու Օմանի ծովը։

Իրանի հյուսիսային ափերը՝  Կասպից ծով (Մազանդարան) ծովի երկայնքով ձգվում են շուրջ 664 կմ իսկ հարավային ափերը՝ Օմանի ծովի և Պարսից Ծոցի երկայնքով 1952 կմ։

Իրանը գտնվում է ՚Մետաքսի ճանապարհիՙ վրա և դա կարելի է համարել այս երկրի տնտեսական

 և մշակութային զարգացման լավագույն գրավականը։

Հնագույն պատմությունն ու աշխարհագրական դիրքը Իրանը դարձնում են այցելուներով և զբոսաշրջիկներով 

լի մի երկիր։

Այս հարցում առաջնային են պատմամշակութային և ճարտարապետական կոթողներն ու բազմաբնույթ կլիման։

 Հյուսիսային ափամերձ շրջանները՝ հարուստ թավշյա անտառներով, հարավային ափերը՝ կանգնած ջրերով լի անտառներով, անապատները՝ պարուրված հեքիաթային հանգստությամբ, հրաշագեղ լճերը, ինչպիսիք են Ուրմիան, Համուն, Փարիշանը, Նեուրը, Սաման և Զարիվարը, ձյունածածկ լեռները ինչպիսիք են Դամավանդը՝ Իրանի ամենաբարձր գագաթը (5612 մ.), Դենան, Քարքասը, Սաբալանը և  Թոչալը բնության հրաշքներից և գեղեցկություններից են։

Իրանը ունի բազմաբնույթ և հարուստ կլիմա՝  մերձարևադարձայինից մինչև մերձբևեռային։  

Կասպից ծովի շրջաններում այն մեղմ է և խոնավ, միաժամանակ խոնավ և տաք հարավային գոտում£  Հյուսիս-արևմտյան և հյուսիս-արևելյան գոտիները սառն են և չորային, իսկ միջին գոտին ունի անապատային կլիմա։  

Զագրոսի և Էլբրուսի բարձրավանդակներում աշնանը մեղմ եղանակ է։

Ունենալով այսպիսի բազմաբնույթ կլիմա Իրանը կարող է ունենալ 4 եղանակ՝ միաժամանակ։

Միաժամանակ հյուսիսային լեռներում ոմանք կարող են դահուկով սահել, իսկ հարավային ջրերում  լողալ։

Բուսական և կենդանական աշխարհը նույնպես շատ բազմազան է։  Վայրի կենդանիներից են  ընձառյուծը, արջը, մուֆլոնը, քարայծը, վայրի ավանակն ու վարազը։  Լճերը հարուստ են կոկորդիլոսներով և գորտերով, իսկ ափամերձ գոտիները բազմապիսի և բացառիկ սողունների տեսկաներով։  Պարսից ծոցում կա ավելի քան 200  ձկնատեսակ։   Կասպից ծովում եղած 30 ձկնատեսակներից   մեկը թառափն է։