27/09/2020

հայերեն فارسی

Հառաչ ունեմ քեզնից, Հառաչ, որ շահ-օ∙ուտ չբերիր, Նա իր սիրտը արեց կուռ քար, դու աղբյուր-∙ութ չբերիր. Ամաչում եմ քեզնից, աչք իմ, արյուն լալուս պատճառով, Որ կուրացար ու Քեզ` նրան, դիտելու պահ չբերիր... Շահրիար
Բովանդակություն
Clock
News > ՙ Նիզամիի Լեյլի և Մեջնուն - Մեջնունի լացը Լեյլիի համար - 3


  տպագրել        ուղարկել ընկերոջը

ՙ Նիզամիի Լեյլի և Մեջնուն - Մեջնունի լացը Լեյլիի համար - 3

 

Լեյլի և Մեջնուն- MP3 


Հրազատների  անսիրտ  խոհրդից

Մեջնունը  սաստիկ  հուզվեց  ու  վշտից

Պատռեց  ոսկեկար  շապիկն  իր  հագի,

Մեռելն  ի՞նչ  կարիք  ունի  պատանքի,

Նաով  թողել  է  աշխարհը  հեռու,

Շապկով  էլ  նորից  ետ  չի  դառնալու;

Ինչպես  Վամիկն  էր  գնում  դեպ  Ազրան,

Կտրելով  երկարտանջալից  ճամփան,

Թուրքական  ձևով  կապկապած  իրեր,

Թափառում  էր  միշտ  սարեր  ու  ձորեր`

Մեջնունն  էլ  կտրեց  ամեն  կապ  ու  օղ,

Թելերը  իրեն  աշխարհին  կապող

Եվ  թափառում  էր  պատռած  շորերով`

Գիշեր  ու  ցերեկ  լալովողբալով.

Տանջում  էր  իրեն  անխիղճանխնա`

Ամենքի  թունոտ  ծաղրին  ենթակա:

Չափում  էր  բոլոր  ճամփեքխելագար,

Եվ  ՙԼեյլիԼեյլի ՚  կանչում  անդադար:

Քայլում  էր  մենակբոբիկ,  գլխաբաց`

Նախատինքների  բավիղը  ընկած:

Հաշտվել  էր  նա  չարին  ու  բարուն

Եվ  լավն  ու  վատը  էլ  չէր   տարբերում.

Լուսաբեր  աստղի  բուռն   սիրով  լի`

Սիրո  երգեր  էր   երգում  սրտալի:

Նրա  հորինած  տաղերը  տրտում

Առնում  էին  ողջ  և  անգիր  անում.

Ամեն  ոք  ապշած  և   արտասվալից

Նայում  էր  երկար  նրա  հետևից:

Ու  չէր  մտածում  Մեջնունը  բնավ,

Մարդիկ  իր  մասին  վատ  կասենթե  լավ.

Մոռցած  հաց  ու  ջուրև  տուն  հայրենի`

Նա  ոչ  մեռած  էր  և  ոչ  կենդանի:

Ընկավ  մի  բշքարիուժասպառանկար,

Իսկ  կրծքի  վրամեկ  ուրիշ  մեծ  քար

Երկու  քարերի   միջև  աղացիկ`

Մարմինը  նրա  դարձավ  թափանցիկ.

Դարձավ  մոմ  ինչպեսհալվողդողդոջուն,

Կամ  իր  երամից  ետ  ընկած  թռչուն,

Սրտի  վրա  սև  թախիծ  ծանրագին,

Դեմքինաշխարհիկ  վշտերի  փոշին:

Երբ  տանջանքների  բեռից  նա  հոգնեց`

Ամբոխից  հեռու  իր  գորգը  փռեց

Եվ  այսպես  երգեց  նա  դառնակսկիծ.

__ՙՉկա  ինձավա¯ղոչ  ոք  կարեկից

Կորցրի  տուն  ու  տեղծնողամեն  բան

Ու  էլ  չեմ  գտնում  ետդարձի  ճամփան:

Ծովն  ելավ  ծածկեց  մտերմիս  ուղին,

Բաց  երկնի  տակ  եմ,  գլուխսհողին

Բարուամոթի  սվակը  ձեռքիս

Ընկավ  փշրվեցթմբուկն  էլ  այնպես

Պատռված  մնացոր  բերում  էր  ինձ

Մերթ  ուրախ  լուրեր  իմ  հարազատից:

Ես  կաղացող  որս` աչքս  որսողին`

Թիրախ  եմ  դարձել  նրա  սուր  նետին:

Լեյլիիսորի  գերին  եմ  հլու,

Պատրաստ  եմ  նրան  ողջ  կյանքս  տալու.

Հարբած  եմթե  նա  ինձ  կոչեց  ՙհարբած՚,

Խելագար  եմթե  ՙխելագար՚  ասաց:

Հարբած  մարդու  մեջ  և  կամ  հիմարի`

Խելամտություն  երբեք  մի  փնտրի:

Այնպես  չի  հուզված  իմ  հողին  խռով,

Որ  հանգստանամ  կապ  ու  շղթայով.

Երջանկությունս  չի  փլված  այնպես,

Որ  վերաշինման  հույս  ունենում  ես

Ախթե  հարձակվեր  վրաս  այն  քամին,

Որ  հանձնել  է  ինձ  փոշու  երախին

Կամ  շանթը  դաժան  գարուժգին  զարկեր

Եվ  տուն  ու  կայնքս  բոլորը  խարկեր

Չկա   այնպիսի  կրակ  շանթալից,

Որ  այրիխանձի   իմ  կյանքը  և  ինձ.

Որ  ինձ  կեր  նետեր  կոկորդիլոսին,

Չխոսեր  այլևս  աշխարհն  իմ  մասին

Այլասերված   եմ  ես  բոլորովին,

Չարքերից  զարկվածիմ  տան  չար  ոգին:

Հարազատներս  իմ  վարքից  նեղված

Նախատինքներ  են  կրումով  աստված,

Բարերար  է  նաով  ինձ  կսպանի,

Արյան  վրեժից  ազատ  կլինի.

Ով  դուք  ընկերներ  անհոգ  մանկության,

Մնացեք  բարով…  այլ  է  իմ  ճամփան

Գինու  շիշըոր  ձեռքիս  էրհանկարծ

Ընկավ  փշրվեցև  ճամփիս  թափված

Փշրանքներն  ամեն` սուր-սուր  ապակի`

Եկավ  ու  տարավ  հեղեղն  արցունքի,

Որ  նաով  մի  օր  տեսնելու  գար  ինձ`

Ոտքը  չարյուներ  այդ  փշրանքներից:

Ոհդուք  անտեղյակ  իմ  խոր  վերքերին,

Վե°ր  կացեք  ու  բա°ց  արեք  իմ  ուղին.

Մի°  խոսեք  անհույս  կորածների  հետ:

Խոցված  եմ  արդեննոր  վերք  մի°  բանաք,

Տանջանքներիս  հետ  թողեք  ինձ  մենակ.

Մի° հալածեք  ինձ  այս  երկրից  հեռու,

Երբ  պատրաստվում  եմ  ինքս  փախչելու:

Փլվածսչունեմ  ոչ  մի  հենարան

Եկմտերմիկ  իմօգնիր  ինձվեր  հան:

Ես  տառապյալստտրումտանջահար`

Ողջ  եմհանուն  քեզ  մեռնելու  համար:

Ուղարկիր  խեղճիս  մի  ողջույն  Թեկուզ,

Զորավար  մի  շիթ  տոչորված  հոգուս:

Խելագարն  ես  եմդու  ես  սևոլոր

Շղթաներ  հյուսել  վզիդ  շուրջ  բոլոր

Մի°  նետիր  պարան  քո  պարանոցին,

Այն  միայն  ինձ  է  սազումիմ  վզին:

Գաղտնիքս  բացին  հյուսքերդ  թել-թել,

Այն  ո՞վ  է  դրանց  այդ  բանն   ուսուցել

Ո°չբռնություն  չէ  գերումը  սրտիս`

Քո  խոպոպների  կողմիցսիրելիս.

Թէ որ  սրտերը  խաղալիք  են  լոկ 

Կույր  ճակատագրի  ձեռքում  անողոք

Մի  ճար  արա  դուաղաչոմ  եմ  քեզ,

Հան  ինձ  ջրհորիցուր  ընկել  եմ  ես

Կամ  խղճա  դու  ինձձեռք  պարզիր  և  կամ

Ոտքդ  տուրոր  այն  համբուրեմ  ու  լամ:

Ինչպե՞ս  ես  նստել  ձեռքերդ  ծալած,

Երբ  կյանքս  միայն  քեզնից  է  կախված:

Ինչո՞ւ  լքեցիր  այսպեսանբախտիս,

Օմի՞թե  դու  չես  կարդացել  ՙխադիս՚,

ՙԹեդու°  եղբայր  եղիր  գթության,

Որ   ուրիշներն  էլ  քեզ  վրա  գթան՚:

Ով  հոգսեր  չունիօ¯,  հանգիստ  է  նա,

Վիշտը  ինչ  բան  է __- ինչպե՞ս  իմանա:

Դու  ի՞նչ  իմանասինչ  կա  իմ  սրտում,

Կուշտը  սովածին  միշտ  մանր  է  բրդում:

Կրակնասել  ենառանց  ամոթի

Այրում  է   ձեռքը, __- ճիշտ  է  հիրավի:

Երկուսս  էլ  մարդ  ենք  աշխարհում  ծնված,

Բայց  ես  չոր  փուշ  եմդու  ծառ  ես   ծաղկած:

Մկնդեղն  ինչպե՞ս  կըդառնա  ոսկի,

Մեկը  ծանր  է  խիստմյուսըփոշի:

Իմ  կյանք  ու  արևախորտե՞ղ  ես  դու,

Ինչո՞ւ  ես  տանջում  ինձ  այսպեսինչո՞ւ

Քո  առաջ  ինչո՞վ  մեղավոր  եմ  ես,

Մի՞թե  նրանով,   որ   սիրում  եմ   քեզ

Հազար    գիշերից  գեթ  մեկն  իմս  եղիր,

Զարկ  հազար  դաշույնմեկը  դուրս  քաշիր:

Մի  մեղքթող  որ  այն  խղճիս  ծանրանա:

Ես  անառակսո°վ  իմ  մտերիմ,

Քեզնից  է  միայնոր  ամոթ  ունիմ:

Թե  զայրույթը  քո  բարկ  է  ու  համառ`

Գութդ պահել  ես  ո՞ր  օրվա  համար

Եթե  բարկությունդ  կրակ  է,   հոգիս,

Լից  նրա  վրա  հեղեղն   արցունքիս:

Օ¯,  հոգուս  հոգիառավել  հոգուց,

Թռցրել  եմ  խելքս  միշտ  քեզ  նայելուց.

Կբուժվեմ  միայն  ես  այն  ժամանակ,

Երբ  ինձ  քեզանով  ներենիմ  հոգյակ:

Չէ՞  որ  խելագարն, __ այդպես  են  ասում

Եվ  լիալուսինն  իրար  չէն  սազում

Վիշտն  ինձ  այնպես   է  մաշելօայնպե¯ս

Որ  շուքիցս  անգամ  վախենում  եմ  ես

Նա  անգթորեն  հետևում  է  ինձ,

Իսկ  դու  ստվերդ  էլ  խլել  ես  ինձնից,

Հափշտակեցիր  իմ  կյանքըավա¯ղ,

Բռնություն  է  այդ  և  ոչ  թե  լոկ  խաղ:

Քո  գոյությամբ  եմ  հայտնի  դարձել  ես,

Միաժամանակ  և  դժբախտ  այսպես:

Թեև  տեսնելու  քեզ  չունեմ  հնար,

Բայց  դեռ  հույս  ունեմ  ես  դրա  համար:

Այդպես  մանուկն  է  հրճվում  երազում,

Երբ  ոսկե  փարչով  պաղ  ջուր  է  խմում,

Իսկ  երբ  զարթնում  էտեսնում  էանհագ

Իր  մատն  է  ծծում  սափորի  տեղակ:

Քո  սերն  իմ  սրտից  անզոր  եմ  հանել,

Բայց  այդ  գաղտնիքը  պետք  չէ  բաց  անել,

Հոգուս  մեջ  կաթի  հետ  է  մտել  այն

Եվ  իմ  հոգու  հե"տ  դուրս  կգա  միայն՚

Այսպես  ասավ  նա  ու  ընկավ  գետին,

Եվ  տեսնողները  անչափ  տխրեցին,

Օգնեցին  իսկույնբարձրացրին  նրան

Եվ  կարեկցելով  դեպի  տուն  տարան:

Այն  սերըոր  չէ  հուր- հավերժական`

Սեր  չէայլ  կրքի  խաղ  պատանեկան:

Իսկական  սերը  այրում  էտանջում,

Բայց  սիրեցյալից  ետ  չի° նահանջում:

Այդպիսի  սերը  երազ  չէ  թեթև,

Այլ  դարեր  վառվող  կրակ  հարատև:

Մեջնուննոր  սիրուց  հռչակվեց  ՙհիմար՚`

Դարձավ  նա  սիրո  կատարյալ  տիպար.

Կրեց  սիրո  բեռն  իր  ամբողջ  կյանքում.

Սիրուցվարդի  պես  փթթում  էր,  բացվում:

Եվ  արդերբ  թոշնած  իր  վարդիցպուրպուր,

Մնացել  է  լոկ  մի  շիթ  վարդաջուր`

Ես  այդ  վարդաջրի  կաթիլով  բոսոր`

Լցնում  եմ  երգիս  ջրանցքը  այսօր:

 

ՙ Նիզամիի Լեյլի և Մեջնուն 

Թարգմանությունը، Մկրտիչ Խերունյանի և Սողոմոն Տարոնցու


زاری کردن مجنون در عشق لیلی

 

مجنون چو شنید پند خویشان

 

از تلخی پند شد پریشان

زد دست و درید پیرهن را

 

کاین مرده چه می‌کند کفن را

آن کز دو جهان برون زند تخت

 

در پیرهنی کجا کشد رخت

چون وامق از آرزوی عذرا

 

گه کوه گرفت و گاه صحرا

ترکانه ز خانه رخت بربست

 

در کوچگه رحیل بنشست

دراعه درید و درع می‌دوخت

 

زنجیر برید و بند می‌سوخت

می‌گشت ز دور چون غریبان

 

دامن بدریده تا گریبان

بر کشتن خویش گشته والی

 

لاحول ازو به هر حوالی

دیوانه صفت شده به هر کوی

 

لیلی لیلی زنان به هر سوی

احرام دریده سر گشاده

 

در کوی ملامت او فتاده

با نیک و بدی که بود در ساخت

 

نیک از بد و بد ز نیک نشناخت

می‌خواند نشید مهربانی

 

بر شوق ستاره یمانی

هر بیت که آمد از زبانش

 

بر یاد گرفت این و آتش

حیران شده هر کسی در آن پی

 

می‌دید و همی گریست بر وی

او فارغ از آنکه مردمی هست

 

یا بر حرفش کسی نهد دست

حرف از ورق جهان سترده

 

می‌بود نه زنده و نه مرده

بر سنگ فتاده خوار چون گل

 

سنگ دگرش فتاده بر دل

صافی تن او چو درد گشته

 

در زیر دو سنگ خرد گشته

چون شمع جگر گداز مانده

 

یا مرغ ز جفت باز مانده

در دل همه داغ دردناکی

 

بر چهره غبارهای خاکی

چون مانده شد از عذاب و اندوه

 

سجاده برون فکند از انبوه

بنشست و به هایهای بگریست

 

کاوخ چکنم دوای من چیست

آواره ز خان و مان چنانم

 

کز کوی به خانه ره ندانم

نه بر در دیر خود پناهی

 

نه بر سر کوی دوست راهی

قرابه نام و شیشه ننگ

 

افتاد و شکست بر سر سنگ

شد طبل بشارتم دریده

 

من طبل رحیل برکشیده

ترکی که شکار لنگ اویم

 

آماجگه خدنگ اویم

یاری که ز جان مطیعم او را

 

در دادن جان شفیعم او را

گر مستم خواند یار مستم

 

ور شیفته گفت نیز هستم

چون شیفتگی و مستیم هست

 

در شیفته دل مجوی و در مست

آشفته چنان نیم به تقدیر

 

کاسوده شوم به هیچ زنجیر

ویران نه چنان شد است کارم

 

کابادی خویش چشم دارم

ای کاش که بر من اوفتادی

 

خاکی که مرا به باد دادی

یا صاعقه‌ای درآمدی سخت

 

هم خانه بسوختی و هم رخت

کس نیست که آتشی در آرد

 

دود از من و جان من برآرد

اندازد در دم نهنگم

 

تا باز رهد جهان ز ننگم

از ناخلفی که در زمانم

 

دیوانه خلق و دیو خانم

خویشان مرا ز خوی من خار

 

یاران مرا ز نام من عار

خونریز من خراب خسته

 

هست از دیت و قصاص رسته

ای هم نفسان مجلس ورود

 

بدرود شوید جمله بدرود

کان شیشه می که بود در دست

 

افتاده شد آبگینه بشکست

گر در رهم آبگینه شد خورد

 

سیل آمد و آبگینه را برد

تا هر که به من رسید رایش

 

نازارد از آبگینه پایش

ای بی‌خبران ز درد و آهم

 

خیزید و رها کنید راهم

من گم شده‌ام مرا مجوئید

 

با گم شدگان سخن مگوئید

تا کی ستم و جفا کنیدم

 

با محنت خود رها کنیدم

بیرون مکنید از این دیارم

 

من خود به گریختن سوارم

از پای فتاده‌ام چه تدبیر

 

ای دوست بیا و دست من گیر

این خسته که دل سپرده تست

 

زنده به توبه که مرده تست

بنواز به لطف یک سلامم

 

جان تازه نما به یک پیامم

دیوانه منم به رای و تدبیر

 

در گردن تو چراست زنجیر

در گردن خود رسن میفکن

 

من به باشم رسن به گردن

زلف تو درید هر چه دل دوخت

 

این پرده‌دری ورا که آموخت

دل بردن زلف تو نه زور است

 

او هندو و روزگار کور است

کاری بکن ای نشان کارم

 

زین چه که فرو شدم برآرم

یا دست بگیر از این فسوسم

 

یا پای بدار تا ببوسم

بی کار نمی‌توان نشستن

 

در کنج خطاست دست بستن

بی‌رحمتم این چنین چه ماندی

 

(ارحم ترحم) مگر نخواندی

آسوده که رنج بر ندارد

 

از رنجوران خبر ندارد

سیری که به گرسنه نهد خوان

 

خردک شکند به کاسه در نان

آن راست خبر از آتش گرم

 

کو دست درو زند بی‌آزرم

ای هم من و هم تو آدمیزاد

 

من خار خسک تو شاخ شمشاد

زرنیخ چو زر کجا عزیز است

 

زان یک من ازین به یک پشیز است

ای راحت جان من کجائی

 

در بردن جان من چرائی

جرم دل عذر خواه من چیست

 

جز دوستیت گناه من چیست

یکشب ز هزار شب مرا باش

 

یک رای صواب گو خطا باش

گردن مکش از رضای اینکار

 

در گردن من خطای اینکار

این کم زده را که نام کم نیست

 

آزرم تو هست هیچ غم نیست

صفرای تو گر مشام سوز است

 

لطفت ز پی کدام روز است

گر خشم تو آتشی زند تیز

 

آبی ز سرشک من بر او ریز

ای ماه نوم ستاره تو

 

من شیفته نظاره تو

به گر به توام نمی‌نوازند

 

کاشفته و ماه نو نسازند

از سایه نشان تو نه پرسم

 

کز سایه خویشتن می‌بترسم

من کار ترا به سایه دیده

 

تو سایه ز کار من بریده

بردی دل و جانم این چه شور است

 

این بازی نیست دست زور است

از حاصل تو که نام دارم

 

بی‌حاصلی تمام دارم

بر وصل تو گرچه نیست دستم

 

غم نیست چو بر امید هستم

گر بیند طفل تشنه در خواب

 

کورا به سبوی زر دهند آب

لیکن چو ز خواب خوش براید

 

انگشت ز تشنگی بخاید

پایم چو دولام خم‌پذیر است

 

دستم چو دو یا شکنج گیر است

نام تو مرا چو نام دارد

 

کو نیز دویا دولام دارد

عشق تو ز دل نهادنی نیست

 

وین راز به کس گشادنی نیست

با شیر به تن فرو شد این راز

 

با جان به در آید از تنم باز

این گفت و فتاد بر سر خاک

 

نظارگیان شدند غمناک

گشتند به لطف چاره سازش

 

بردند به سوی خانه بازش

عشقی که نه عشق جاودانیست

 

بازیچه شهوت جوانیست

عشق آن باشد که کم نگردد

 

تا باشد از این قدم نگردد

آن عشق نه سرسری خیالست

 

کورا ابد الابد زوالست

مجنون که بلند نام عشقست

 

از معرفت تمام عشقست

تا زنده به عشق بارکش بود

 

چون گل به نسیم عشق خوش بود

واکنون که گلش رحیل یابست

 

این قطره که ماند ازو گلابست

من نیز بدان گلاب خوشبوی

 

خوش می‌کنم آب خود درین جوی

 



14:24 - 13/01/2020    /    համար : 742754    /    ցուցադրության քանակը : 178